AI in het mkb: bijna iedereen gebruikt het, weinigen bouwen erop.
De kans is groot dat er in jouw bedrijf deze week een e-mail is geschreven met hulp van AI. Misschien ook een LinkedIn-post, of een offerte die wat strakker moest. Daarmee zit je in goed gezelschap: zeven op de tien mkb-ondernemers gebruiken AI inmiddels, tegenover een op de drie een jaar eerder. Alleen blijft het bij de meesten daarbij.
Breed gebruik, weinig diepgang
AI heeft in korte tijd een vaste plek op het bureau gekregen. Vooral als losse tool, voor taken die snel klaar zijn. Het onderzoek van Exact laat dat goed zien:
- 56 procent gebruikt AI voor het schrijven van teksten en het maken van afbeeldingen
- 36 procent zet AI in om inzicht te krijgen in de bedrijfsprestaties
- 66 procent ziet AI als een manier om efficiënter te werken
- 41 procent noemt investeren in AI een prioriteit voor de komende periode
Teksten schrijven met AI is een prima begin. Maar de grootste winst zit zelden in de taak die je al vlot kon doen. Joep Hoeks, Chief Product Officer van Exact, ziet de echte waarde in AI die meedraait in de processen van een bedrijf en helpt bij betere beslissingen. Niet in het automatiseren van één losse taak.
De verschillen tussen sectoren zijn groot. In de accountancy noemt 61 procent investeren in AI een prioriteit, in de zakelijke dienstverlening 53 procent. In de horeca is dat 31 procent, in de bouw 27 procent.
Waarom het bij losse tools blijft
Bijna de helft van de ondernemers noemt zichzelf huiverig tegenover AI. Die huiver zit niet alleen in de techniek. 48 procent vindt het nog spannend om medewerkers met bedrijfsdata in AI te laten werken. En 47 procent weet niet goed hoe AI effectief in te zetten is binnen de eigen organisatie.
Dat laatste cijfer is misschien het eerlijkste van het hele onderzoek. De vraag is niet meer óf je met AI werkt. De vraag is waar, en hoe je het zo inricht dat het iets oplevert.
In de praktijk zien we wat er gebeurt als die vraag open blijft. Iedereen in het team heeft een eigen account, een eigen favoriete tool en een eigen idee over wat je er wel en niet in mag plakken. Dat werkt, tot iemand vraagt waar de klantgegevens van vorige week eigenlijk gebleven zijn.
Die huiver is niet onterecht
De zorg over bedrijfsdata is reëel. Wie een offerte of klantgegevens in een gratis AI-tool plakt, weet vaak niet waar die gegevens terechtkomen en wat ermee gebeurt. Voorzichtig zijn is dan verstandig, niet ouderwets.
Tegelijk lost wegkijken niets op. Je team gebruikt AI waarschijnlijk al, met of zonder afspraken. Dan heb je liever zicht op waar de data heen gaat, dan dat je hoopt dat het goed gaat.
Drie vragen helpen om die zorg concreet te maken:
- Welke gegevens mogen in AI, en welke niet? Leg het vast, zodat niemand hoeft te gokken.
- Waar draait de AI, en wie kan erbij? Een omgeving binnen de EU, waarin je data niet wordt gebruikt om modellen te trainen, is een ander verhaal dan een losse account.
- Wie beslist wat de AI wel en niet mag doen? Het antwoord hoort bij jou te liggen, niet bij de leverancier.
Zijn die antwoorden helder, dan wordt AI geen risico dat je beheert, maar een hulpmiddel dat je inzet. Jij bepaalt wat AI doet. Wij zorgen dat het klopt.
Van losse tool naar vaste plek in je werk
De stap van experimenteren naar structureel gebruik is kleiner dan hij lijkt. Hij vraagt vooral om volgorde.
- Begin bij het werk, niet bij de tool. Waar zit het herhaalwerk? Welke vragen beantwoordt je team elke week opnieuw? Daar ligt je eerste toepassing.
- Zorg dat je team weet wat het doet. Sinds februari 2025 verplicht de EU AI Act organisaties om te zorgen voor voldoende AI-kennis bij medewerkers die met AI werken. Los van de wet: wie begrijpt wat AI kan en niet kan, gebruikt het beter.
- Kies één proces en meet wat het oplevert. Uren per week, doorlooptijd, aantal fouten. Een pilot die je niet meet, is een hobby.
- Koppel daarna AI aan je systemen. Dan wordt het pas echt interessant. Denk aan een salesgesprek dat na afloop is uitgewerkt en direct in je CRM staat, of een vraag over je eigen documenten die in seconden is beantwoord.
Wie deze volgorde aanhoudt, schuift op van de 56 procent die AI voor teksten gebruikt, naar de groep die er ook beslissingen mee onderbouwt.
Waar sta jij?
Gebruikt jouw team AI al, maar weet je nog niet goed waar het structureel iets oplevert? Dan zit je precies op het punt waar het AI Startpakket begint. We brengen samen in kaart waar AI in jouw organisatie tijd en geld bespaart, wat je team nodig heeft om ermee te werken, en wat AI bij jou (nog) niet gaat oplossen.
Plan een kennismaking. Dan bekijken we samen wat de logische eerste stap is voor jouw bedrijf.
Bron
Mkb omarmt AI massaal, maar strategische inzet blijft achter, Exact, 3 augustus 2026. MKB Barometeronderzoek uitgevoerd door Markteffect in het eerste kwartaal van 2026, onder ruim 1.700 Nederlandse mkb-ondernemers.
.svg)
